Buổi 5
Năng lượng, kỷ luật và trì hoãn sự thỏa mãn
Mục tiêu buổi học
- Hiểu vì sao quản lý năng lượng quan trọng như quản lý thời gian
- Biết vẽ bản đồ năng lượng trong ngày
- Hiểu kỷ luật là giữ lời hứa với chính mình
- Biết cách chờ đợi phần thưởng lớn hơn
Năng lượng, kỷ luật và trì hoãn sự thỏa mãn
1. Thời gian nhiều mà năng lượng cạn thì cũng vô ích. Hai tiếng học lúc kiệt sức thường kém hơn 40 phút học lúc tỉnh táo. Năng lượng có 4 nguồn: thể chất (ngủ, ăn, vận động), cảm xúc (bình an hay căng thẳng), tinh thần (khả năng tập trung), ý nghĩa (thấy việc mình làm đáng làm).
2. Bản đồ năng lượng trong ngày. Trong 3–5 ngày, mỗi 2 tiếng chấm năng lượng của mình từ 1 đến 10. Nối các điểm thành đường. Phần lớn mọi người có 1–2 đỉnh và một đáy (thường đầu giờ chiều). Đặt việc khó vào đỉnh, việc nhẹ vào đáy, và đặt khoảng nạp năng lượng (đi bộ, ăn nhẹ, chợp mắt ngắn) trước giờ đáy.
3. Những thứ lấy mất năng lượng. Thức khuya; ăn uống thất thường; ngồi liên tục nhiều giờ; lướt mạng xã hội lúc nghỉ (não không thật sự được nghỉ); mâu thuẫn chưa giải quyết; làm việc mình không thấy ý nghĩa. Nghỉ thật là rời màn hình: đi bộ, nói chuyện với người thật, nhìn xa.
4. Kỷ luật là giữ lời hứa với chính mình. Kỷ luật không phải khắc nghiệt hay tự hành hạ. Mỗi lần làm đúng điều đã hứa với mình, dù nhỏ, là một lần tăng niềm tin vào bản thân. Vì vậy hãy hứa những điều nhỏ và giữ được, hơn là hứa lớn rồi bỏ.
5. Trì hoãn sự thỏa mãn. Là khả năng chọn phần thưởng lớn hơn ở tương lai thay vì phần thưởng nhỏ ngay bây giờ: ôn thi thay vì đi chơi, để dành tiền thay vì mua ngay. Các nghiên cứu về tự kiểm soát (như thí nghiệm kẹo dẻo của Walter Mischel và các nghiên cứu lặp lại sau này) cho thấy khả năng này chịu ảnh hưởng nhiều bởi môi trường và chiến lược, không chỉ ở ý chí bẩm sinh.
6. Chiến lược giúp chờ đợi. Đưa cám dỗ ra khỏi tầm mắt; nghĩ về phần thưởng lớn một cách cụ thể; cam kết công khai với bạn đồng hành; dùng quy tắc "xong việc chính rồi mới được"; và thưởng cho mình đúng lúc sau khi hoàn thành.
Ghi nhớ
- Quản lý năng lượng, không chỉ quản lý thời gian
- Việc khó vào đỉnh năng lượng; nghỉ thật là rời màn hình
- Kỷ luật là giữ lời hứa nhỏ với chính mình
- Chờ được một chút thường đổi lấy thứ lớn hơn; dựa vào chiến lược, không chỉ ý chí
Kiểm tra nhanh
Câu 1. Nghỉ giải lao kiểu nào giúp nạp lại năng lượng tốt nhất?
Câu 2. Kỷ luật được hiểu đúng nhất là gì?
Câu 3. Chiến lược nào giúp trì hoãn sự thỏa mãn?
Câu 4. Theo bản đồ năng lượng, nên xếp việc khó vào lúc nào?
Tình huống
Nghĩ cách mình sẽ làm trước, rồi mới xem gợi ý.
Bạn bè rủ đi chơi xa đúng tuần trước thi.
Chiều nào bạn cũng buồn ngủ, học không vào.
Làm thêm ca tối về muộn, sáng hôm sau không còn sức học.
Đang giữ thói quen tập thể dục được 12 ngày thì bạn lỡ 2 ngày liền.
Thử thách tuần
Chọn 1 cám dỗ lớn trong tuần, trì hoãn nó đến sau khi xong việc quan trọng, ghi lại cảm giác
Minh chứng: Ghi chép 3 lần trì hoãn cám dỗ thành công
Tự nhìn lại
- Chuyện gì đã xảy ra?
- Mình đã làm gì?
- Lần sau mình làm gì khác?