Tính cách: mình vận hành thế nào

1. Tính cách là gì. Tính cách là cách mình thường suy nghĩ, cảm nhận và hành động trong nhiều tình huống. Nó khá ổn định nhưng vẫn thay đổi dần theo tuổi và trải nghiệm. Tính cách mô tả xu hướng, không quyết định số phận.

2. Năm chiều tính cách (mô hình Big Five). Đây là mô hình được giới tâm lý học nghiên cứu và sử dụng nhiều nhất. Mỗi người có điểm ở đâu đó trên từng chiều, không có "loại" tuyệt đối.

• Hướng ngoại – hướng nội: nạp năng lượng từ đông người hay từ khoảng lặng.
• Cởi mở với trải nghiệm: thích cái mới, ý tưởng lạ hay thích sự quen thuộc.
• Tận tâm: mức độ ngăn nắp, kỷ luật, làm đến nơi đến chốn.
• Dễ chịu: mức độ hợp tác, nhường nhịn, tin người.
• Ổn định cảm xúc: mức độ bình tĩnh trước áp lực, ít lo âu.

3. Không có tính cách tốt hay xấu. Mỗi đầu của một chiều đều có mặt mạnh và mặt cần lưu ý. Người hướng nội thường nghe tốt, suy nghĩ sâu; người hướng ngoại dễ kết nối, khuấy động nhóm. Người rất dễ chịu được yêu mến nhưng dễ bị lợi dụng; người ít dễ chịu thẳng thắn nhưng dễ va chạm.

4. Dùng tính cách để học và làm tốt hơn. Người hướng nội có thể chuẩn bị ý trước khi họp nhóm; người hướng ngoại nên tự đặt thời gian học một mình. Người điểm tận tâm thấp nên dựa vào lịch, nhắc việc và bạn đồng hành thay vì dựa vào ý chí. Người hay lo âu nên chuẩn bị sớm và tập các cách hạ nhiệt.

5. Cẩn thận với các bài trắc nghiệm trên mạng. Nhiều bài test phổ biến xếp người vào "16 loại" hoặc theo cung hoàng đạo, nhóm máu. Chúng có thể vui để trò chuyện nhưng không nên dùng để quyết định ngành học, công việc hay đánh giá người khác. Dùng kết quả như một câu hỏi để suy ngẫm, không phải một câu trả lời.

6. Tính cách khác nhau trong nhóm. Phần lớn mâu thuẫn nhóm đến từ khác biệt cách làm việc: người muốn làm ngay, người muốn nghĩ kỹ; người thích nói, người thích viết. Nói rõ cách mình làm việc tốt nhất ngay buổi đầu giúp nhóm bớt hiểu lầm.