Tìm thông tin và tự học

1. Không có nguồn thì chưa phải thông tin. Mỗi ngày mình đọc rất nhiều tin trên mạng xã hội, nhưng phần lớn không ghi nguồn hoặc chỉ là ý kiến cá nhân. Trước khi tin hoặc chia sẻ, hãy hỏi: ai nói, dựa vào đâu, khi nào.

2. Năm câu hỏi kiểm tra một nguồn.

• Tác giả: ai viết, có chuyên môn không?
• Cơ quan: trang của cơ quan nhà nước, trường đại học, tổ chức uy tín hay trang vô danh?
• Thời gian: đăng khi nào, còn cập nhật không?
• Bằng chứng: có số liệu, trích dẫn nguồn gốc không?
• Mục đích: để thông tin, để bán hàng hay để câu view?

3. Đọc ngang để kiểm chứng. Thay vì đọc kỹ một trang để đoán nó có đáng tin không, hãy mở tab mới và tìm xem các nguồn khác nói gì về thông tin đó và về chính trang đó. Với thông tin về luật, học phí, học bổng, visa: luôn đối chiếu với trang chính thức của cơ quan hoặc trường.

4. Dấu hiệu tin giả. Tiêu đề giật gân, nhiều dấu chấm than; kêu gọi chia sẻ gấp; ảnh bị cắt hoặc không rõ nguồn gốc; chỉ có một trang đưa tin; đánh vào cảm xúc sợ hãi hoặc phẫn nộ.

5. Dùng AI khi học. Công cụ AI có thể giải thích lại khái niệm, gợi ý dàn ý, tạo câu hỏi ôn tập. Nhưng AI có thể trả lời sai một cách rất tự tin, kể cả bịa nguồn. Hãy kiểm tra lại thông tin quan trọng, tự viết bài bằng suy nghĩ của mình, và tuân thủ quy định của trường về việc dùng AI trong bài tập.

6. Kế hoạch tự học 4 tuần. Bốn thành phần:

• Mục tiêu nhỏ, đo được: ví dụ "làm được bảng tính ngân sách có công thức trong Excel".
• Một tài liệu chính: chọn một khóa học hoặc một cuốn sách và học đến hết.
• Lịch cố định: ví dụ 3 buổi mỗi tuần, mỗi buổi 45 phút.
• Sản phẩm cuối: thứ cụ thể để cho người khác xem.