KDREAM
← Level 8: Người tạo giá trị

Buổi 7

Quản trị sự nghiệp dài hạn: học suốt đời và thích nghi

Mục tiêu buổi học

  • Hiểu vốn sự nghiệp gồm kỹ năng, quan hệ, uy tín
  • Chọn công việc theo điều học được
  • Thích nghi khi nghề nghiệp thay đổi
  • Lập kế hoạch phát triển cá nhân 12 tháng

Quản trị sự nghiệp dài hạn: học suốt đời và thích nghi

1. Sự nghiệp là chặng dài. Một người đi làm có thể làm việc hơn 35 năm, qua nhiều công ty, nhiều vị trí, thậm chí nhiều ngành. Công việc đầu tiên không quyết định tất cả, nhưng những gì bạn tích lũy mỗi năm sẽ cộng dồn.

2. Vốn sự nghiệp — nhắc lại từ Level 5. Ba phần: kỹ năng, quan hệ, uy tín. Ở Level 5 em đã lập kế hoạch vốn sự nghiệp khi còn đi học; khi đi làm, câu hỏi chọn việc là: ở đây mình học được gì, ai hướng dẫn mình, sau 2 năm mình có thêm vốn gì? Chọn nơi học được nhiều ở những năm đầu thường có lợi lâu dài.

3. Học – bỏ cái cũ – học lại – thích nghi. Công nghệ, trong đó có AI, đang thay đổi cách làm của nhiều nghề. Người thích nghi tốt: học cách dùng công cụ mới trong nghề của mình; bỏ những cách làm không còn hiệu quả; học lại kỹ năng cần thiết; và tập trung vào những kỹ năng khó thay thế như giao tiếp, phán đoán, chuyên môn sâu, chăm sóc con người.

4. Kế hoạch phát triển cá nhân 12 tháng.

  • Kỹ năng hiện có: liệt kê và tự chấm 1–5.
  • Kỹ năng ngành cần trong 5 năm tới: hỏi người đi trước, đọc tin tuyển dụng.
  • 2 kỹ năng ưu tiên: cách học (khóa học, dự án, người hướng dẫn), thời gian mỗi tuần.
  • Mốc kiểm tra: sau 3, 6, 12 tháng có sản phẩm gì chứng minh.

5. Khi muốn chuyển ngành. Tìm hiểu ngành mới bằng thử nhỏ (khóa học ngắn, dự án phụ, trò chuyện với người trong ngành); xác định kỹ năng mang theo được; chuẩn bị quỹ dự phòng cho giai đoạn thu nhập có thể giảm; chuyển có kế hoạch, không bỏ việc đột ngột.

6. Khi được giao vai trò mới. Được đề nghị làm trưởng nhóm khi chưa từng quản lý là cơ hội học lớn. Hỏi rõ kỳ vọng, xin đào tạo, tìm người hướng dẫn, áp dụng những gì đã học: giao việc rõ, góp ý theo SBI, ghi nhận đồng đội.

Ghi nhớ

  • Vốn sự nghiệp: kỹ năng, quan hệ, uy tín
  • Chọn việc vì điều học được, không chỉ vì lương
  • Học – bỏ cái cũ – học lại – thích nghi
  • Kế hoạch 12 tháng với 2 kỹ năng ưu tiên và mốc kiểm tra

Kiểm tra nhanh

Câu 1. Hai lời mời việc: nơi A lương cao hơn 1 triệu nhưng việc lặp lại, không ai hướng dẫn; nơi B lương thấp hơn nhưng có trưởng nhóm kèm và được làm dự án thật. Câu hỏi nào nên đặt ra trước?

Câu 2. Khi nghề nghiệp thay đổi vì AI, cách thích nghi tốt là gì?

Câu 3. Kế hoạch phát triển cá nhân nên chọn bao nhiêu kỹ năng ưu tiên trong 12 tháng?

Câu 4. Muốn chuyển ngành sau 2 năm đi làm, bước đầu tiên hợp lý là gì?

Tình huống

Nghĩ cách mình sẽ làm trước, rồi mới xem gợi ý.

Bạn chọn công việc đầu tiên chỉ theo mức lương cao nhất.

Ngành bạn học đang thay đổi nhiều vì AI, bạn lo mất việc.

Sau 2 năm đi làm, bạn muốn chuyển sang ngành khác.

Công ty đề nghị bạn làm trưởng nhóm dù bạn chưa từng quản lý ai.

Thử thách tuần

Viết kế hoạch phát triển cá nhân 12 tháng và phỏng vấn 1 người đi làm trên 10 năm về một lần họ phải thích nghi lớn

Minh chứng: Kế hoạch 12 tháng và ghi chép phỏng vấn

Tự nhìn lại

  1. Chuyện gì đã xảy ra?
  2. Mình đã làm gì?
  3. Lần sau mình làm gì khác?