Lo âu trước ngưỡng ra trường

Lưu ý cho lớp: nếu nội dung buổi học làm bạn thấy nặng lòng, bạn có thể nghỉ một lúc và nói với giảng viên. Không ai phải chia sẻ nỗi lo của mình trước lớp.

Nhắc lại – nâng cao: Level 1 (buổi 8) và Level 3 (buổi 6) đã học dấu hiệu căng thẳng và nơi tìm hỗ trợ. Buổi này tập trung vào lo âu trước ngưỡng ra trường và cách giúp người thân, bạn bè đang lo âu.

1. Vì sao năm cuối dễ lo âu. Năm cuối là lúc nhiều thay đổi cùng đến: hết lịch học quen thuộc, phải tự tìm việc, có thể rời thành phố, bạn bè tản đi mỗi người một ngả. Não người vốn không thích bất định, nên khi chưa biết trước tương lai, nó hay tưởng tượng kịch bản xấu. Lo âu ở mức vừa phải là bình thường, thậm chí có ích: nó nhắc ta chuẩn bị.

2. Ba cái bẫy thường gặp.

• So sánh trên mạng: thấy bạn khoe được nhận việc, ta quên rằng mạng chỉ cho thấy phần đẹp và mỗi người có thời điểm riêng.
• Nghĩ tất cả hoặc không có gì: "chọn sai việc đầu tiên là hỏng cả đời". Thực tế, công việc đầu tiên là một bước thử; rất nhiều người đổi hướng sau 1–2 năm.
• Trì hoãn vì sợ: chưa dám nộp hồ sơ, chưa dám hỏi ai, để rồi lo càng nhiều.

3. Vòng tròn kiểm soát. Viết nỗi lo ra giấy rồi chia 3 vòng: kiểm soát được (CV của mình, kỹ năng, giờ ngủ), ảnh hưởng được (mối quan hệ với người tuyển dụng, ý kiến của bố mẹ), không kiểm soát được (kinh tế, quyết định của công ty). Dồn sức vào vòng trong; với vòng ngoài, chuẩn bị phương án B và chấp nhận.

4. Kỹ thuật ba kịch bản. Chọn một nỗi lo và viết: kịch bản xấu nhất (nếu xảy ra, mình làm gì?), kịch bản tốt nhất, kịch bản có khả năng nhất. Thường kịch bản có khả năng nhất nhẹ hơn nhiều so với điều ta tưởng tượng, và kịch bản xấu nhất vẫn có cách xử lý. Kết thúc bằng một việc nhỏ làm được trong tuần này.

5. Chăm sóc cơ thể khi lo âu. Lo âu làm khó ngủ, tim đập nhanh, khó tập trung. Những việc đơn giản giúp giảm: giữ giờ ngủ, vận động 20–30 phút mỗi ngày, thở chậm (hít vào 4 nhịp, thở ra 6 nhịp), hạn chế cà phê buổi chiều, giới hạn thời gian lướt mạng trước khi ngủ, nói chuyện với người tin cậy.

6. Khi nào cần tìm hỗ trợ. Nếu lo âu, buồn chán, mất ngủ kéo dài khoảng 2 tuần trở lên, ảnh hưởng đến học tập và sinh hoạt, hoặc có suy nghĩ làm hại bản thân — hãy tìm hỗ trợ sớm. Khi thấy bạn mình như vậy: hỏi thăm riêng, lắng nghe không phán xét, khuyến khích và đi cùng bạn tới nơi hỗ trợ; nếu có dấu hiệu nguy hiểm, báo ngay người lớn tin cậy. Hỗ trợ tâm lý trực tiếp của trung tâm: KM4, QL7A, xã Minh Châu, tỉnh Nghệ An · Hotline/Zalo 0844033222 (cập nhật 26/9/2026). Nguy hiểm tức thời: gọi 115.